Tak pracodawcy obniżają pensje i tną etaty. Sprawdź, czy zgodnie z prawem

Anna Bartosiewicz
Anna Bartosiewicz
Pandemia koronawirusa uderzyła w pracowników - zarówno osoby z umowami cywilnoprawnymi, jak i w etatowców. Wiele osób otrzymało wypowiedzenia lub propozycje przejścia na część etatu. Przypominamy, kiedy pracodawca może zwolnić pracownika, zredukować jego godziny pracy lub obniżyć mu pensję.

Do redakcji Strefy Biznesu zgłaszają się pracownicy, którzy są ofiarami niezgodnych z etyką zachować pracodawców. Niektórzy dostali alternatywę: abo zgodzą się na obniżenie etatu o ¾, a nawet więcej, albo będą musieli pożegnać się z posadą. Zdarzają się także pracodawcy, którzy nakłaniają pracowników do podpisania niekorzystnych dla nich aneksów do umów ze wsteczną datą, np. sprzed miesiąca. Takie praktyki są niezgodne z prawem. Mają one na celu uniknięcie przez pracodawcę obowiązku wypłacenia pensji.

Kiedy pracodawca może obniżyć pensję?
Obowiązujące obecnie przepisy, przyjęte w ramach tarczy antykryzysowej, dają pracodawcom objętym przestojem możliwość redukcji wynagrodzenia swoich pracowników. Ustawa antykryzysowa uprawnia ich także do obniżenia wymiaru czasu pracy osób zatrudnionych (z wyłączeniem umów o dzieło). Przestój, o którym jest mowa w tarczy antykryzysowej, ma charakter ekonomiczny i nie należy mylić go z przestojem, o jakim mówi Kodeks pracy.

Pracownikowi, który jest gotowy do wykonywania pracy w trakcie przestoju, o którym jest mowa w art. 81 Kodeksu pracy, w okresie przestoju w rozumieniu kp “przysługuje prawo do wynagrodzenia wynikającego z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania – 60% wynagrodzenia”. Warto zaznaczyć, że pracownik otrzyma 60% pensji, jeżeli pobiera wynagrodzenie prowizyjne lub akordowe.

To warto wiedzieć:

Szersze pole działania mają pracodawcy, którzy wprowadzą przestój ekonomiczny, związany ze spadkiem obrotów, o których jest mowa w specustawie. Na mocy nowych przepisów mogą oni obniżyć wynagrodzenie pracowników i osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych nawet o 50%. Pensja etatowca po obniżce nie powinna jednak być niższa od minimalnego wynagrodzenie za pracę.

Pracodawca, u którego występuje przestój ekonomiczny, może także wnioskować o dofinansowanie części wynagrodzenia z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W przypadku pełnego etatu ma szansę uzyskać 1300 zł brutto (połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę) plus płacone za pracownika składki na ubezpieczenie społeczne od kwoty dofinansowania na okres trzech miesięcy.

Z możliwości wprowadzenia przestoju ekonomicznego nie mogą skorzystać pracodawcy, którzy zalegają z płatnością podatków, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca trzeciego kwartału 2019 r. Co więcej, na wprowadzenie przestoju ekonomicznego musi zgodzić się strona reprezentująca interesy pracowników.

- Warunki i tryb obniżenia wynagrodzenia w związku z objęciem przestojem lub obniżonym wymiarem czasu pracy pracodawca ustala w porozumieniu zawieranym ze stroną społeczną. Pracodawca nie ma możliwości jednostronnego wprowadzenia tych rozwiązań, musi porozumieć się ze związkami zawodowymi lub przedstawicielstwem pracowników - podrkeśla Katarzyna Siemienkiewicz, ekspertka ds. prawa pracy z Pracodawców RP.

W trudnym czasie osoby pracujące na etatach w firmach zatrudniających 50 osób lub więcej mogą liczyć na pomoc pracodawcy z zakładowego funduszu socjalnego. W tym roku jest on wyjątkowo wysoki a na dodatek w specustawie zapisano podwojone zwolnienie podatkowe - pomoc do 2 000 zł w tym roku a także w przyszłym nie jest objęta zaliczką PIT. Klikając w ten tekst poznasz wszystkie szczegóły.

Co ważne, pracodawca nie może sam zadecydować, z kim będzie porozumiewał się w kwestii obniżek pensji. Przepis ten ma zagwarantować, że osoby reprezentujące interesy pracowników nie będą stronnicze.

Jeżeli u pracodawcy nie działają związki zawodowe, reprezentacja pracowników powinna składać się z co najmniej dwóch osób, wybranych z grona pracowników. Pracodawca nie może wyznaczyć tych osób. Jeżeli przeprowadzenie wyborów jest w tej sytuacji niemożliwe, porozumienie może być zawarte z przedstawicielami pracowników wybranymi przez pracowników uprzednio dla innych celów przewidzianych w przepisach prawa pracy - mówi Katarzyna Siemienkiewicz.

Oznacza to, że pracodawca, którego obroty spadły przez epidemię COVID-19, nie może samowolnie obniżyć pensji pracownika. Zanim wypłaci mniejszą kwotę, powołując się na przepisy zawarte w specustawie, powinien wprowadzić w firmie przestój ekonomiczny.

- Obniżenie wynagrodzenia oraz wymiaru czasu pracy w oparciu o porozumienie następuje z chwilą objęcia danego pracownika przestojem ekonomicznym czy obniżonym wymiarem czasu pracy. Może to być moment zawarcia porozumienia lub termin wskazany w tym porozumieniu - tłumaczy Katarzyna Siemienkiewicz.

Czy pracodawca może obniżyć wypłatę z tytułu umowy o dzieło?
Co ciekawe, specustawa nie daje możliwości obniżenia pensji osób z umowami o dzieło. Innymi słowy, pracodawcy, którzy omijali dotychczas przepisy prawa, proponując umowę o dzieło osobom, które powinny mieć umowę o pracę, nie mogą obniżyć im pensji z powodu przestoju ekonomicznego. Natomiast zleceniodawcy muszą liczyć się z tym, że ich wypłata może zostać uszczuplona.

- W przypadku umów cywilnoprawnych ustawa przewiduje możliwość obniżenia pensji z tytułu przestoju ekonomicznego również osobom zatrudnionym na podstawie umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecania. Zatem nie dotyczy to osób zatrudnionych na podstawie umowy o dzieło. Warunki obniżenia i grupę zatrudnionych również wskazuje się w porozumieniu - podkreśla Katarzyna Siemienkiewicz.

Kiedy pracodawca może ograniczyć godziny pracy?
Innym rozwiązaniem dla pracodawcy, którego obroty zn

500 zł podwyżki dla mundurowych.

Wideo

Materiał oryginalny: Tak pracodawcy obniżają pensje i tną etaty. Sprawdź, czy zgodnie z prawem - Strefa Biznesu

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie